HARDENBERG – Een brief van de gemeente, een stembiljet of een verhaaltje voor het slapengaan: voor veel mensen zijn het kleine, alledaagse momenten. Voor anderen is dit een grote uitdaging. Lezen en schrijven lijkt vanzelfsprekend; toch heeft ongeveer één op de tien inwoners van Hardenberg moeite met deze basisvaardigheden.
“Het zijn vooral mensen die in Nederland zijn geboren, gewoon naar de basisschool zijn geweest, maar die misschien door heel veel ziekte vaak school hebben moeten missen, waardoor ze een achterstand hebben gekregen,” vertelt Hanneke Ardesch, één van de twee coördinators van het Taalpunt in Hardenberg. Ze legt uit hoe het komt dat de basisvaardigheden, zoals lezen en schrijven, verdwijnen bij sommigen. “Of mensen die praktijkonderwijs of, speciaal onderwijs hebben gevolgd en vooral met de handen hebben gewerkt. Die vinden het dan lastig om bijvoorbeeld te schrijven, omdat ze het heel lang niet bijgehouden hebben.”
Het Taalpunt
Het Taalpunt in Hardenberg is te vinden in de Bibliotheek, en helpt iedereen die hulp zoekt bij het ontwikkelen van basisvaardigheden. Het punt is oorspronkelijk opgezet voor laaggeletterden (NT1’ers), maar Hanneke en haar collega Kari-Anne merken dat ze op dit moment meer NT2’ers helpen. Dat zijn mensen van wie Nederlands niet hun eerste taal is. “De NT1’ers moeten we eigenlijk opzoeken, in plaats van dat die bij ons komen,” Hanneke vertelt dat het voor sommige mensen best spannend kan zijn om naar het taalpunt te komen. “En als ze dan denken: ‘oh, mijn buurman staat hier in de bibliotheek en ziet dat ik niet kan lezen of schrijven’, dan is dat toch een drempel.”
“De NT2’ers hebben Nederlands als tweede taal. Die komen vanzelf, want wij zitten hier in één gebouw met de inburgering.” Het Taalpunt werkt nauw samen met het Alfa College, dat net zoals de inburgering ook te vinden is in het LOC+ gebouw. Samen met het Alfa College organiseert het punt lessen en praatgroepen, waar iedereen zich voor kan aanmelden. “Die praatgroepen hebben elke keer een ander thema, zoals muziekinstrumenten, of het seizoen. We hebben die opgericht omdat we merkten dat er veel vraag was naar één-op-één coaching, maar we te weinig vrijwilligers hebben.”
Maatjesproject
Het Taalpunt draait, op Hanneke en Kari-Anne na, vooral op vrijwilligers, zogenoemde maatjes. Een hulpvrager (dat zijn zowel NT1’ers als NT2’ers) kan aangeven waar hij of zij behoefte aan heeft en wordt dan gekoppeld aan een vrijwilliger. Zo is er op maat gemaakte hulp. Hoewel er nu genoeg vrijwilligers zijn om iedereen te helpen, vraagt Ady Lammers, beleidsmedewerker maatschappelijk domein bij de gemeente, zich af of het voldoende blijft als de vraag blijft groeien zoals het nu doet. “Binnen de gemeente Hardenberg kunnen wij gelukkig de druk aan. Het is nog net voldoende om iedere vraag te kunnen beantwoorden vanuit de inwoners. Maar, er wordt wel heel nadrukkelijk gezegd, daar zit wel een eind aan.”
De gemeente Hardenberg heeft vanuit de Wet educatie en beroepsonderwijs de educatieplicht om te werken aan de basisvaardigheden van de inwoners boven de 18. Hiervoor krijgt ze wetgelden, die vanuit de regio Zwolle verdeeld wordt. Bij deze verdeling wordt gekeken hoeveel procent van de inwoners versterking van de basisvaardigheden nodig heeft. In Hardenberg is dit zo’n 10%. Dat komt redelijk overeen met het landelijke gemiddelde. De wetgelden besteedt de gemeente aan het Taalpunt en het Alfa College. Er is nauw contact tussen alle instanties, vertelt Hanneke, en het verloopt goed.
Onzekere toekomst
Hoewel het aantal hulpvragers nu nog behapbaar is, lijkt de toekomst steeds onzekerder te worden. Sinds dit jaar worden ook de Oekraïners via deze weg geholpen met de taal, eerder was dit niet zo. “Als er nog meer mensen komen met taalvragen, dan wordt het misschien nog wel problematisch om het allemaal vanuit de wetmiddelen te kunnen betalen. Laat staan dat de personele inzet voldoende gewaarborgd kan blijven.”
Tekst: Dani Valk, student Windesheim
Foto: stock
