HARDENBERG – Houtrot zorgt voor de problemen met de gele gevel van het gemeentehuis van Hardenberg (opgeleverd in 2012). “De schade is omvangrijk. Herstel is kostbaar”, zeggen burgemeester en wethouders. Ondanks een twintigjarig onderhoudscontract, ontkent de bouwer aansprakelijkheid. De uiteindelijke kosten voor de gemeente zijn nog lang niet duidelijk.
De houtrot zou zijn ontstaan, doordat er vocht in de gevelconstructie is gekomen. Het is houtskeletbouw tegen een betonnen muur. Op dat hout zijn de glazen panelen aangebracht. Eenmaal in de gevel kan het vocht moeilijk ontsnappen. Aan de buitenzijde zit een waterafdichtende laag en aan de binnenzijde van de constructie een vochtwerende folie. De onderzoekers hebben vooral bij gevelvlakken waar meerdere ramen aan elkaar zitten houtrot geconstateerd. Maar de exacte schade is nog niet duidelijk. Het gaat nu om de resultaten van een onderzoek op een aantal plekken. “Op basis van het onderzoek kunnen we plekken inschatten waar schade is. Maar we kunnen niet uitsluiten dat andere delen ook aangetast zijn”, aldus het college in een brief aan de gemeenteraad.
Krom gemonteerd
Net als bij de schade aan de Prinses Amaliabrug is de vraag: hoe kon dit gebeuren en wie gaat dat betalen? “De onderzoekers hebben op meerdere plaatsen gezien dat de verlijming van de waterafdichtende laag niet (meer) voldoende was. Ook zijn bevestigingspunten van gevelpanelen soms scheef of krom gemonteerd. Dit leidt (mede) op meerdere plekken tot risico’s op vochtintreding in de gevel. Vocht kan ook vanuit de binnenkant het gebouw in de gevelconstructie komen. De binnenzijde van de gevel is daarom voorzien van een vochtremmende folie. Het onderzoek heeft aangetoond dat deze vochtremmende folie niet overal is aangebracht of op sommige plekken beschadigd is/niet meer functioneert. Op de begane grond is houtrot gevonden in een gevelwand. Mogelijk is dit veroorzaakt doordat de binnenkant van de gevelconstructie tijdens de bouw nat is geworden en het vocht daarna niet weg kon.”
Voor een leek lijken dat kritiekpunten die de bouwer zullen worden aangerekend. De gemeente heeft inderdaad al eerder VolkerWessels aansprakelijk gesteld voor de schade. “De contractpartij wijst die aansprakelijkheid tot nu toe af. We zijn hierover in gesprek. Dat is een ingewikkeld proces onder andere door de financiële gevolgen en door de verschillende soorten schade met verschillende oorzaken. We onderzoeken ook de verantwoordelijkheden van de verschillende partijen tijdens de ontwerp- en bouwfase en de wijze waarop besluitvorming destijds heeft plaatsgevonden.”
Herstel of vervangen
De gemeente is nog zeven jaar aan de bouwer verbonden. Dat is de resterende duur van de onderhoudsovereenkomst. “Dit vergt extra aandacht en zorgvuldigheid bij de afhandeling van de schade aan de gevel. De komende periode blijven we met de contractpartij in gesprek om te bezien of we tot een voor beide partijen bevredigende oplossing kunnen komen.” Ook moet worden gekeken wat Hardenberg nu wil: alleen schadeherstel (“maar dan is wel de reële kans aanwezig dat in de toekomst opnieuw schades ontstaan”) of gedeeltelijke of volledige vervanging van de gevel. Dat onderzoek gaat weer tijd kosten.
In de tussentijd willen burgemeester en wethouders de uitstraling van het gemeentehuis verbeteren. Waar het veilig kan worden gevelpanelen weer teruggeplaatst. Afzettingen en doorloopcontainers/zeecontainers worden vervangen door “veiligheidsoplossingen die een verzorgde uitstraling hebben. Denk aan groene afscheidingen en semi-permanente overkappingen bij de ingangen”. Daarnaast het slechte nieuws: de huidige gevelpanelen blijven “erg vuil”. Juist de vuile aanblik was reden om in augustus 2024 een onderzoek in te stellen naar de mogelijke opties van schoonmaak. Pas toen kwamen de problemen met de gevel aan het licht. “Helaas is schoonmaken niet mogelijk , omdat de vervuiling aan de binnenzijde van de glazen gevelpanelen zit. Dit nemen we mee in onze afwegingen bij de scenario’s.”
Lelijkste
Het gemeentehuis werd in 2012 geopend. Drie jaar later werd het pand door Cobouw (dagblad voor de bouw) uitgeroepen als Lelijkste Bouwwerk van Nederland 2010-2015. En het gebouw is er door de jaren heen optisch niet mooier op geworden. De eens bronskleurige buitenkant is door de jaren heen smoezelig geworden en vervuild. Bronskleurig werd het tenminste genoemd bij de oplevering. Tegenwoordig worden de aanduidingen geel of goudkleurig gebruikt. Schoonmaken is lastig omdat de buitenkant uit meerdere lagen bestaat.
Tekst en archieffoto’s: Wim de Jonge
