REGIO – Op veel locaties in de regio vonden gisteravond (maandag) de eerste boerenprotesten plaats. Het was de eerste dag waarop de aangekondigde nieuwe reeks van start ging. Vooralsnog publieksvriendelijk, zonder noemenswaardige hinder voor het verkeer en de inwoners. Maar wel duidelijk zichtbaar: met verzamelde tractoren, protestborden, zwaailichten, witte kruizen en omgekeerde vlaggen.
In de buurtschap Stegeren verzamelden zich zo’n 50 tractoren ter hoogte van de Witte Paal. Daar stonden ze in een lange rij in de berm geparkeerd, terwijl hun eigenaren zich eveneens in een lange rij hadden opgesteld. De trekkers aren voorzien van borden met opschriften die het ongenoegen van de boeren onderstreepten. In de berm waren, zoals ook op veel andere plaatsen, witte kruizen te zien waarop namen van koeien te zien waren. De vele witte kruizen in de berm vormen samen ‘Van Essens koeienbegraafplaats De Witte Paal’, zo blijkt uit een groot bord dat op een verhoogd deel van de berm is geplaatst.
In Varsen hadden zich maandagavond ruim 25 trekkers en andere landbouwvoertuigen verzameld bij de rotonde. ‘Hoever ze in Den Haag ook gaan, wij blijven vechten voor ons bestaan’, zo luidde een veelzeggend opschrift.
Nieuwe norm
De protesten zijn dus niet alleen gericht tegen de nieuwe stikstofnormen die eind vorige maand door het kabinet werden gepresenteerd. Met de acties, die de komende dagen en weken worden voortgezet, vragen de boeren aandacht voor hun zorgen voor de toekomst.
Ze vinden dat de regelgeving rond stikstof, maar ook rond nieuwe issues als de onlangs gelanceerde ‘koeiennorm’ (maximaal 2,6 koeien per hectare in 2035), de continuïteit van hun bedrijfsvoering bemoeilijkt. Een kwart van alle veehouders in Nederland zit momenteel boven die koeiennorm en moet dus inkrimpen als het aan minister Jaimi van Essen ligt.
De namen van de benoemde koeien – Clara 62, Bontje 128 etcetera – staan model voor de dieren die agrariërs weg moeten doen als de nieuwe norm van kracht zou worden. Een alternatief is grond bijkopen, maar dat is voor veel agrarische ondernemers geen haalbare kaart. Soms niet uit financieel oogpunt, maar vaak ook omdat die grond eenvoudigweg niet beschikbaar is.
Nieuwe gezichten
Melkveehouder Art Eshuis uit Diffelen is een van de initiatiefnemers van het protest in Stegeren bij de Witte Paal. Hij kijkt ‘tevreden’ terug op de eerste protestactie. “We hebben contact gehad met de initiatiefnemers in en rond Hardenberg en besloten ons op te splitsen, zodat het niet te massaal wordt op één plek”, zegt hij. “De opkomst hier sluit aan bij het landelijke beeld dat je overal ziet. Belangrijk is dat er ook veel nieuwe gezichten bij zijn: boeren die voor het eerst aan zo’n actie meedoen of die wel eens eerder van de partij waren, maar al geruime tijd niet meer.”
Het laat zien dat de nood hoog is, stelt hij. “Geen boer is meer veilig met dit kabinet. Als je doorrekent wat het betekent voor alle bedrijven, zie je dat veel bedrijven hun veestapel tot een kwart, een derde of zelfs de helft moeten reduceren, en dat kan gewoon niet. Het is alsof je hetzelfde werk moet blijven verrichten, maar slechts voor de helft betaald wordt.”
Volgens Eshuis zijn deze acties mede bedoeld om bij de gemiddelde burger duidelijk in beeld te brengen wat de maatregelen betekenen voor agrarische ondernemers. “Vandaar ook dat we onlangs in Hardenberg een boekhouder aan het woord hebben gelaten die aan de hand van cijfers en voorbeelden duidelijk maakte waar het naartoe gaat voor het gemiddelde agrarische bedrijf.”
Spanningsveld
Het steekt hem dat het kabinet de maatregelen om de agrarische sector in te perken in stukjes presenteert. “Toegegeven: dat doet de minister heel slim. Hij lanceert de wetsvoorstellen in afzonderlijke onderdelen. Eerst de nieuwe stikstofmaatregelen en nu weer die koeiennorm. Geniepig, want als hij alle maatregelen op één hoop veegt, komt die regelgeving er niet door.”
Of het tot vervolgacties komt vindt hij nog moeilijk te zeggen. “Daar moeten we over gaan nadenken. Voor de ene boer is deze vorm van actievoeren voldoende, maar een ander wil veel verder gaan. Daar zit een spanningsveld. Het hangt er natuurlijk ook vanaf hoe het zich de komende tijd allemaal ontwikkelt. In eerste instantie willen we het vooral publieksvriendelijk houden, maar als er niets verandert, is de kans groot dat de acties worden opgevoerd. De actiebereidheid is groot, we staan met de rug tegen de muur.”
https://www.youtube.com/watch?v=CTmt-m-gdTE
Tekst: Hans Keesmaat
Foto’s: Evert-Jan Pasman
